GÜNEŞ VE BİZ

            Yaz geldi,  aileler tatile çıkıyor, çocuklar artık dışarıda daha fazla vakit geçirmeye başladı. Tatil, deniz, oyun derken güneşe daha fazla maruz kalınacak.

         Güneş yaşamımız için mutlak gereklidir. Yararlı etkileri olduğu kadar, zararlı etkileride vardır. Güneş ışınlarının en önemli faydaları, deride D vitamini sentezi çeşitli zararlı mikroorganizmaların yok edilmesi, insan psikolojisi üzerine pozitif etkiler olarak sayabiliriz.

         Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları, görünen ve görünmeyen ışınlar diye ikiye ayrılır.

         Güneş ışınları geniş bir dalga boyu yelpazesine sahiptir.Bu ışınlar,iyonize ışınlar ( X ışınları gibi), Ultraviyole, kızıl ötesi,mikrodalga, radyofrekans dalgaları dır.Bunların içinde en önemlisi ultraviyole radyasyon ışınlarıdır.Yeryüzüne ulaşan solar radyasyonun % 5’ i  UV ışınlarıdır.Güneş ışınlarının önemli bir kısmı atmosferde ozon tabakası tarafından emilir. Ozon tabakası tarafından emilen ışınlar yeryüzüne ulaşamaz. Son 20 yılda ozon tabakasının incelmesi sonucu dünya yüzeyine ulaşan UV miktarı artmıştır. UV , güneşin vücut için zararlı etkilerin oluşmasına sebep olur.

         Deriye ulaşan güneş ışınlarının bir  kısmı yansır,büyük bir kısmı ise deri hücrelerindeki moleküller tarafından emilerek depolanır.Depolanan güneş ışınları akut ve kronik zararlara sebep verir.

         Akut etkileri : Güneş yanıkları ve güneş allerjileridir. Güneş alerjileri,, güneşe maruz kaldıktan birkaç saat ile bir kaç gün içinde ortaya çıkan kızarıklık,ödem,ağrı, içi su toplayan kabarcıklar ve soyulma ile karakterizedir.

         Kronik etkileri: Deride lekeler, çillenme, deride kalınlaşma ve kabalaşma, erken yaşlanma, ince damarların oluşması,deri esnekliğinin kaybolması ve deri kanserleridir. Tüm deri kanserleri güneş ile ilişkilidir. Özellikle açık tenli insanlarda güneş hasarının oranı çok yüksektir.

         Dermatologlar için bronzluğun anlamı deri hasarıdır. Güneşe maruz kaldığımızda deri kendini korumak için melanosit denilen deri renk hücrelerini büyüterek kendini korumaya çalışır. Sonuç olarak bronzlaşma derinin kendini koruma yöntemidir. Deri ne kadar Bronz ise o kadar hasar almış demektir.

         UV ışınları göz merceklerinin şeffaflığının kaybolmasına ve katarakta sebep verir.

         UV ışınları bağışıklık sistemini baskılayıcı etkiye sahiptir.

         Nemli, sıcak ve rüzgarsız hava koşullarında güneşe maruz kalan insanlarda, halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, çalışma isteğinin azalması,kaslarda kasılma, kramp, bayılma, sıcak çarpması sonucu şuur kaybı ,felç ve ölüm olaylarıda görülebilmektedir.

         Açık ve güneşli yaz günlerinde güneşin zararlı etkilerinden korunmak için aşağıdaki önlemleri mümkün olduğunca uygulamak faydalı olur.

n       Öğle güneşinden kaçınmak, sabah 11, öğleden sonra 16 arasında güneş ışınlarından uzak durulmalıdır.

n       Her zaman gölgeyi tercih etmek

n       Şapka giymek

n       Vücudu mümkün olduğu kadar çok örtebilen bol ve açık renkli elbiseler tercih etmek

n       Güneş gözlüğü kullanmak

n       Güneşe çıkarken ,,koruma faktörlü kremlerin sürülmesi yaz aylarında koruma faktörü en az 15 (SPF.:15) olan ürünler kullanılmalıdır. Açık tenli kişilerde bu faktör 30 ve üstü, bebeklerde ve çocuklarda 50 ( SPF: 50) kullanılmalıdır.

n       Bol sıvı alınmalıdır.